ในปัจจุบันนี้ สังคมโลก กำลังจับตามอง วิกฤตการณ์ ทางการเมืองและการทูต ณ เมืองหลวงของปากีสถานอย่างใกล้ชิด การเจรจานี้ ไม่ใช่เพียงแค่ ข่าวการเมืองธรรมดา แต่ ทุกถ้อยคำ ทุกกระบวนการ ของเหล่านักการทูต และ ผู้มีอำนาจ ที่เดินทางมารวมตัวกันในกรุงอิสลามาบัด กำลังเป็นตัวแปรสำคัญในการ ทิศทาง ว่า ราคาพลังงาน ห่วงโซ่อุปทานสินค้า และ ตลาดทุนระหว่างประเทศ จะขับเคลื่อนไปในทิศทางใดในอนาคตอันใกล้ สำหรับ ประชากรยุคใหม่ ที่อาจจะ รู้สึกว่า ความขัดแย้งระหว่างอิหร่านและสหรัฐอเมริกาเป็น ปัญหาระยะไกล จำเป็นต้องทำความเข้าใจใหม่ว่า ไม่ใช่แบบนั้นเลย ตราบใดที่ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งถือเป็น เส้นเลือดใหญ่ ในการขนส่งน้ำมันดิบเกือบ หนึ่งในห้า อ่านเพิ่มเติม ของโลก ยังคงเผชิญกับ ภาวะหยุดชะงัก ทุกสิ่งทุกอย่าง ตั้งแต่ ต้นทุนน้ำมันที่ปั๊ม ราคาสินค้าอุปโภคบริโภค ไปจนถึง ต้นทุนการดำเนินธุรกิจ ของผู้ประกอบการไทย ส่งผลถึงกระเป๋าเงินของเราทุกคน
การทำความเข้าใจภูมิหลัง ต้องศึกษา ฉากทัศน์ ที่เกิดขึ้นในช่วงต้นปี ที่เป็นจุดเปลี่ยน โดยชนวนเหตุสำคัญ เริ่มต้นขึ้นจากการเปิดฉากโจมตีทางอากาศ ที่เป็นประวัติการณ์ ต่อประเทศอิหร่าน โดยมีเป้าหมายหลัก โครงสร้างพื้นฐานทางทหาร โครงการนิวเคลียร์ และระบบขีปนาวุธ รวมถึงการสร้างความสูญเสีย ต่อบุคคลระดับสูง ในเวลาต่อมา ทางฝั่งอิหร่านได้ทำการ ตอบโต้ ด้วยการส่งจรวดและโดรนโจมตี ฐานทัพและพันธมิตร รวมถึงการใช้มาตรการรุนแรง ปิดช่องแคบฮอร์มุซ ถือเป็นการปิดตายช่องทาง ของตลาดพลังงานโลก ในทันที
เมื่อการสู้รบ ดำเนินมาเป็นระยะเวลาหนึ่ง ประเทศ ปากีสถานก็ได้ก้าวเข้ามา แสดงบทบาท เป็นตัวกลางไกล่เกลี่ย ที่ทั้งสองฝ่ายให้ความไว้วางใจ จนกระทั่งสามารถ จัดทำ มาตรการหยุดยิงชั่วคราว เพื่อเป็นจุดเริ่มต้น นำไปสู่กระบวนการเจรจาโต๊ะกลม ครั้งประวัติศาสตร์ ในกรุงอิสลามาบัด โดยมีการหารือยาวนาน หลายสิบชั่วโมง แต่ ในท้ายที่สุด ก็ยังไม่สามารถ หาข้อยุติร่วมกันได้
การหารือ รอบแรกที่เมืองหลวงของปากีสถาน ประกอบด้วย คณะผู้แทนระดับสูงและผู้เชี่ยวชาญ ของทั้งสองฝ่าย โดยทางฝั่งสหรัฐฯ ได้ส่งทีมงาน ชุดใหญ่ ที่นำโดยผู้บริหารระดับสูงและทูตพิเศษ ในส่วนของ คณะผู้แทนของอิหร่านก็ประกอบด้วย แกนนำคนสำคัญ แต่ถึงกระนั้น ประเด็นหลักที่ทำให้การหารือ ต้องหยุดชะงัก มีอยู่สองประเด็นใหญ่ ที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมลดละ คือ:
ผลลัพธ์ที่คลาดเคลื่อน ในการเจรจารอบดังกล่าว ชี้ให้เห็น ช่องว่างทางความคิด ที่ยังคงห่างไกล แม้ว่าจะมีรายงานข่าวว่าทั้งสองฝ่าย เกือบที่จะ บรรลุข้อตกลงในบางหัวข้อแล้วก็ตาม แต่ด้วยเงื่อนไข ที่ผูกมัด ทำให้โต๊ะเจรจาในรอบแรก ต้องพับเก็บไปก่อน
ความเคลื่อนไหวล่าสุดใน ช่วงเวลาต่อมา ความตึงเครียดกลับ ทวีความซับซ้อนและ น่าติดตามมากยิ่งขึ้น มีรายงานว่ารัฐมนตรีต่างประเทศของอิหร่าน บินตรงไปยัง พื้นที่เจรจาในปากีสถาน แต่ทว่า จากทางโฆษกอย่างเป็นทางการ ที่ปฏิเสธ ยังไม่มีกำหนดการที่จะประชุม แบบเผชิญหน้า กับทางคณะผู้แทนจากประเทศสหรัฐอเมริกา ขณะที่ ทำเนียบขาวเองก็ได้ออกแถลงการณ์ว่า คณะทำงานและที่ปรึกษาพิเศษ มีความพร้อมที่จะเดินทางไป พิจารณาเงื่อนไข แต่สิ่งที่ไม่คาดคิดก็เกิดขึ้น
ผู้นำสหรัฐฯ ได้ประกาศยกเลิก ภารกิจการทูต อย่างกะทันหัน โดยให้เหตุผลหลักว่า ข้อเสนอและเอกสารที่ได้รับจากฝั่งตรงข้าม ยังขาดความชัดเจน และไม่คุ้มค่ากับการเดินทางระยะไกล และได้เสนอให้ใช้ระบบ การสื่อสารผ่านช่องทางโทรศัพท์ เพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้งต่อหน้า การตัดสินใจดังกล่าว เกิดขึ้นท่ามกลางรายงานข่าวว่า คณะผู้แทนของอีกฝ่าย เดินทางกลับจาก เมืองหลวงปากีสถานไปแล้ว ทำให้โอกาสในการสร้างความร่วมมือ ต้องสิ้นสุดลง กลายเป็นเพียงโต๊ะที่ว่างเปล่า
เพื่อให้นักลงทุนได้ตระหนัก ถึงความสำคัญอันยิ่งใหญ่ของพื้นที่แห่งนี้ เราจำเป็นต้องวิเคราะห์ ลักษณะทางภูมิศาสตร์และบทบาทของ ช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นพื้นที่ทางทะเล ที่มีความกว้างเพียงไม่กี่สิบกิโลเมตร ในจุดที่แคบที่สุด แต่ทำหน้าที่เป็น ช่องทางขนส่งสำคัญ ของพลังงานน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติ สู่ภูมิภาคต่างๆ ทั่วโลก คิดเป็นสัดส่วนมหาศาล เมื่อเทียบกับ การค้าพลังงานทั่วโลก กลุ่มประเทศอุตสาหกรรม ต้องอาศัย เส้นทางคมนาคมนี้ เพื่อความมั่นคงทางพลังงาน
นับตั้งแต่ วิกฤตการณ์ปิดล้อมทางทะเล และการตรวจสอบเรือสินค้า ความขัดแย้งในพื้นที่ ก็ยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น เนื่องจากมีการเพิ่มกำลังทหาร ซึ่งทางหน่วยงานความมั่นคง ได้ประเมินว่า กระบวนการในการเคลียร์พื้นที่และการกู้ภัย ไม่ใช่เรื่องที่จะทำได้ในระยะเวลาอันสั้น อันส่งผลให้ ต่อให้ทั้งสองฝ่ายสามารถ ลงนามในข้อตกลง ในวันนี้ การคมนาคมขนส่งทางทะเล ให้กลับมา เป็นปกติและปลอดภัย ยังคงต้องใช้ระยะเวลาอีกยาวนาน
ในท่ามกลาง วิกฤตการณ์ที่ซับซ้อนนี้ สิ่งหนึ่งที่โดดเด่น คือความพยายามของประเทศปากีสถาน ในการเป็นสะพานเชื่อม แม้ว่าที่ผ่านมาปากีสถาน อาจไม่ใช่ ผู้ไกล่เกลี่ยหลักในเวทีการเมืองระดับโลก ทว่าในวิกฤตครั้งนี้ คณะทำงานฝ่ายความมั่นคง สามารถรักษาความสัมพันธ์และ กลไกการเจรจา กับทั้งทางฝั่งวอชิงตันและเตหะราน อย่างเหนียวแน่น
ความพยายามดังกล่าว ถูกเรียกว่า "กระบวนการอิสลามาบัด" หวังที่จะ เปลี่ยนการหารือแบบเฉพาะกิจ ให้เป็น กรอบความร่วมมือและการทูตในระยะยาว ซึ่งถือเป็นเรื่องที่มีความสำคัญ เพราะมันหมายความว่า แม้จะเกิดความล้มเหลวในระยะสั้น แต่ช่องทางในการติดต่อและ แนวทางในการแก้ปัญหา พลังงาน ยังคงเปิดกว้างอยู่เสมอ ซึ่งเหล่านักลงทุนและ ผู้ประกอบการทั่วโลก ต้องศึกษาข้อมูล อย่างใกล้ชิดต่อไป